Jedna linia, cały fotel

Oparcie, siedzisko i podstawa wydają się powstawać z jednego szerokiego pasa, który zgina się w przestrzeni i sam tworzy swoją konstrukcję. Właśnie ta ciągłość jest najciekawsza w fotelu wypoczynkowym Ribbon. Nie ma podłokietników, widocznych nóg ani klasycznego podziału bryły na osobne części. Jest za to miękka, płynna linia, która rozpoczyna się przy podłodze, wspina po oparciu, przechodzi przez szerokie siedzisko i ponownie opada ku ziemi.

Nazwa Ribbon, czyli wstęga, opisuje tę formę wyjątkowo trafnie. Patrząc na fotel z boku, można odnieść wrażenie, że jego sylwetka została narysowana jednym gestem. Zaokrąglone krawędzie dodatkowo wzmacniają efekt ciągłości, a brak podłokietników pozostawia bryłę wizualnie otwartą.

Karmelowa tapicerka z szenili nadaje projektowi zupełnie inny wymiar. Jej delikatnie zmieniająca się pod wpływem światła powierzchnia podkreśla krzywizny i sprawia, że fotel wygląda inaczej w zależności od perspektywy. Ciepły kolor przywołuje paletę koniaku, terakoty i palonego karmelu, mocno zakorzenioną w estetyce wnętrz lat 70.

Verner Panton i marzenie o krześle z jednego elementu

Historia wzornictwa zna projekty, które powstały z podobnej fascynacji: czy krzesło rzeczywiście musi składać się z czterech nóg, siedziska i oparcia?

Jednym z projektantów, którzy najodważniej próbowali odpowiedzieć na to pytanie, był duński designer Verner Panton. Jego słynne Panton Chair rozwijane od końca lat 50. było próbą stworzenia krzesła z pojedynczego elementu, którego profil prowadzi jedna płynna linia. Po latach eksperymentów projekt wszedł do produkcji we współpracy z Vitra. Dziś znajduje się w kolekcjach najważniejszych muzeów designu, w tym Museum of Modern Art.

Ribbon nie jest reinterpretacją Panton Chair i wykorzystuje zupełnie inną konstrukcję oraz materiały. Interesujące jest pokrewieństwo samej idei projektowej: odejście od tradycyjnego zestawiania elementów na rzecz ciągłości bryły.

W Ribbon ten efekt osiągnięto poprzez tapicerowaną konstrukcję ze stali i sklejki. Wszystko zostaje ukryte pod miękką powierzchnią, dlatego techniczna konstrukcja niemal znika, pozostawiając na pierwszym planie kształt.

Design lat 70. bez nostalgii

Ribbon ma w sobie wiele z odwagi wzornictwa lat 70., ale nie próbuje odtwarzać konkretnego mebla z epoki. Bardziej interesujący jest sposób, w jaki wykorzystuje jej język: niskie siedzisko, obłe kontury, szerokie proporcje, ciepły kolor i formę, która dobrze wygląda również oglądana z profilu.

To właśnie w latach 60. i 70. granica pomiędzy meblem użytkowym a obiektem zaczęła być szczególnie intensywnie kwestionowana. Projektanci eksperymentowali z tworzywami, piankami, giętą sklejką i nowymi metodami produkcji, a tradycyjna typologia krzesła czy fotela przestała być nienaruszalna.

Ribbon dobrze odnajduje się we współczesnym powrocie do tego sposobu projektowania. Nie cytuje estetyki retro dosłownie. Przejmuje z niej swobodę w traktowaniu formy.

Szenila, która pracuje ze światłem

Istotną częścią projektu jest tapicerka. Szenila poliestrowa o gramaturze 540 g/m² ma miękką, subtelnie niejednorodną powierzchnię. Charakterystyczne dla tego rodzaju tkaniny włókna sprawiają, że światło nie odbija się od niej równomiernie.

Na zaokrąglonym oparciu i miękkiej krawędzi siedziska pojawiają się dzięki temu delikatne różnice tonalne. Karmel staje się miejscami jaśniejszy, gdzie indziej głębszy i bardziej nasycony. Przy tak oszczędnej konstrukcji faktura materiału przejmuje rolę dekoracji.

Tkanina ma odporność na ścieranie na poziomie 30 000–50 000 cykli oraz odporność na mechacenie 4. Siedzisko i oparcie zapewniają półtwardy komfort, a gęstość wypełnienia siedziska wynosi 25 kg/m³.

Okiem architekta wnętrz

Ribbon potraktowałabym jako fotel, który potrzebuje być widoczny również z boku. Właśnie z tej perspektywy najlepiej można odczytać ciągłość jego linii i sposób, w jaki oparcie oraz przednia część konstrukcji schodzą ku podłodze.

Świetnie sprawdzi się więc ustawiony pod lekkim kątem względem sofy, przy dużym oknie, obok stolika pomocniczego albo jako pojedynczy fotel w sypialni czy gabinecie.

Karmelowa szenila pięknie wygląda z ciemnym orzechem, ale warto również skontrastować ją z chłodniejszym kamieniem lub jasnym tynkiem. W bardziej odważnym wnętrzu można wykorzystać charakterystyczną dla lat 70. paletę i połączyć karmel z przygaszonym błękitem, oliwkową zielenią czy burgundem.

Brak podłokietników ma jeszcze jedną zaletę: mimo szerokiej bryły fotel pozostaje otwarty wizualnie i daje dużą swobodę podczas siadania.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Ribbon ma podłokietniki?

Nie. Brak podłokietników jest jednym z charakterystycznych elementów jego konstrukcji. Pozwala również zachować czytelność płynnej linii całej bryły.

Z jakiej tkaniny wykonano tapicerkę?

Fotel tapicerowany jest szenilą poliestrową o gramaturze 540 g/m². Tkanina ma miękką, przyjemną powierzchnię i delikatnie pracuje ze światłem.

Czy tkanina jest odporna na ścieranie?

Tak. Odporność na ścieranie wynosi 30 000–50 000 cykli, natomiast odporność na mechacenie wynosi 4.

Czy fotel jest bardzo miękki?

Siedzisko i oparcie zapewniają półtwardy komfort. Gęstość wypełnienia siedziska wynosi 25 kg/m³.

Z czego wykonano konstrukcję?

Wewnętrzna konstrukcja fotela wykonana jest ze stali i sklejki.

Jakie jest maksymalne obciążenie?

Maksymalne obciążenie fotela wynosi 110 kg.

Jak pielęgnować szenilową tapicerkę?

Do regularnego usuwania kurzu wystarczy miękka ściereczka. Miejscowe zabrudzenia można delikatnie czyścić lekko wilgotną gąbką z dodatkiem mydła.

Ciekawostka / wiedza

Dlaczego krzesło Pantona było tak przełomowe?

Przez stulecia krzesło było konstruowane z kilku łatwych do rozpoznania elementów. Verner Panton zakwestionował tę logikę, dążąc do stworzenia krzesła jako jednej ciągłej formy.

Pierwsze pomysły rozwijał pod koniec lat 50., a droga do produkcji seryjnej trwała wiele lat. W efekcie powstał jeden z najbardziej rozpoznawalnych projektów XX wieku, pokazujący, że profil krzesła może przypominać płynną linię, a konstrukcja i forma mogą stać się właściwie tym samym.

Ta zmiana sposobu myślenia okazała się znacznie ważniejsza niż sam materiał. Idea ciągłości bryły powraca później w projektach wykonanych z zupełnie innych surowców i przy użyciu innych technologii.

Ribbon można czytać właśnie w tym szerszym kontekście historii designu: jako współczesny fotel, w którym tradycyjny podział na nogi, siedzisko i oparcie ustępuje jednej płynnie prowadzonej sylwetce.

Z czym zestawić?

• fornirem orzechowym
• ciemnym drewnem
• trawertynem
• jasnym wapieniem
• szczotkowanym dębem
• ceramiką z lat 70.
• lampą o formie grzybka
• niskim stolikiem pomocniczym
• wełnianym dywanem o geometrycznym wzorze
• sofą w kolorze écru
• przygaszonym błękitem
• oliwkową zielenią
• burgundowymi akcentami
• sztuką figuratywną
• stylem Mid-Century Modern
• wnętrzami inspirowanymi latami 70.
• współczesnym eklektyzmem.